نشده بود ولى براى برخوردار شدن از رفق و مدارا يا تخفيف در مجازات به آن اعتراف مىكرد . در اين هنگام محكمه حكم به كفرش مىداد و با همه وعده‌هايى كه داده بود او را تسليم مرگ مىساخت . هرگاه متهم پس از اين سه جلسه بازجويى همچنان بر انكار خود باقى مىماند بر طبق همان گزارشها هرچند كه ركيك و ضعيف مىبودند او را مجرم مىشناختند و به شكنجه‌گاه مىفرستادند . زيرا اصل بر اين بود كه متهم حقيقت را مخفى داشته و به آن اعتراف نكرده است يا دروغ گفته است . قرار شكنجه در غرفهء مشورت و در مجمع قضات صادر مىشد . در اوايل چنان بود كه متهم را به محض دستگيرى در محاكم تفتيش عقايد به شكنجه مىكشيدند ، و از اواسط قرن سيزدهم براى حصول اعتراف شكنجه رايج شد . در قشتالهء شكنجه يكى از وسايل معمولى تحقيق بود كه قضات عادى آن را براى به اعتراف آوردن متهم ضرورى مىشمردند ، بنابراين اگر در چنين محاكمى هم رواج داشته باشد ، تعجب‌آور نيست . بسيارى از مورخين به شيوه‌هاى شكنجه در اين گونه محاكم اشارت كرده‌اند . از جمله دون لورنته مىنويسد : من نمىخواهم انواع شكنجه‌هائى را كه در ديوان تحقيق براى گرفتن اعتراف اجرا مىشد توصيف كنم . زيرا ديگر مورخين به دقت دربارهء آنها سخن گفته‌اند . فقط در اينجا تصريح مىكنم كه هرچه آنها گفته‌اند مبالغه‌آميز نيست . بسيارى از قضاياست كه ذكر آنها آدمى را به لرزه مىآورد و دچار وحشت و اشمئزاز مىنمايد . از ميان بازجويان كسانى اين وسيله را بيشتر به كار مىبرند كه در جمود و خشك‌مغزى به حد توحش رسيده باشند » « 5 » . ولى يكى ديگر از مورخين جديد محاكم تفتيش عقايد دكتر لى است كه اين اقوال را مبالغه‌آميز مىشمارد و مىگويد شكنجه‌اى كه در محاكم تفتيش عقايد اعمال مىشد هرگز قساوت‌آميزتر از محاكم عادى نبوده است . البته در محاكم تفتيش رم شكنجهء متهمين بسى سخت‌تر از محاكم اسپانيا بوده است « 6 » .

--> ( 5 ) . . dibi : etneroL ( 6 ) . . IIIV : hc . III . V : noitisiuqnI eht fo yrotsiH eht : aeL . rD